B1 Vitamini (tiyamın): Fn zengin kaynakları domuz eti, ciğer, yürek
ve böbrektir.
B2 Vitamini (riboflavin): En zengin kaynaktan yumurta et, süt, kümes
hayvanlarının eti ve balıktır
B3 Vitamini (niyasin) En zengin kaynakları büyük baş hayvanların ve
kümes hayvanlarının etidir
B5 Vitamini (pantotenik asit): En zengin kaynaktan et ve ciğerdir.
B6 Vitamini (prioksidin): En zengin kaynakları büyük baş ve kümes
hayvanı etleri, balık ve yumurtadır.
B12 Vitamini (siyanokobalamin): En zengin kaynakları büyük baş,
kümes hayvanı etleri, balık, yumurta ve süttür.
Biyotin: En zengin kaynakları ciğer ve yumurta sarısıdır.
A Vitamini: En Zengin kaynakları ciğer, balık, yumurta sarısı ve tereyağıdır Burada vücudun kullanımına hazır gerçek A vitamininden
bahsediyoruz Birçok yayında, A vitaminini meyve ve sebzelerden karotenoid şeklinde alabileceğiniz yazar. Sorun şu ki karotenoidlerin vücutta A vitaminine dönüştürülmesi gerekir. Ama çoğumuz fazla toksik olduğumuz ya da Vücudumuzda süren bir iltihap durumu olduğundan bu dönüştürmeyi yapamayız. Bu yüzden, gerçek A vitamini içeren hayvansal gıdalar tüketmiyorsanız bol bol havuç yeseniz de bu hayati vitaminden yoksun kalabilirsiniz A vitamini eksikliği bağışıklık sisteminin zayıflamasına, göz problemlerine, öğrenme ve gelişim bozukluklarına yol açar. GAPS hastaları karotenoidleri gerçek A vitaminine dönüştüremezler ve bu vitamini hazır halde hayvansal gıdalar almak zorundalardır.
Folik asit: En zengin kaynağı açık arayla ciğerdir. Yeşil yapraklı sebzeler iyi birer kaynak olarak kabul edilseler de, çok daha az folik asit içerirler ve sindirimleri daha güçtür. İnsan sindirim sistemi hayvansal gıdalardan besinleri daha kolay çıkarır. Bebekte sinir yolu bozukluklarını önlemek için hamilelik sırasında folik asit alınması çok önemlidir.Bu yüzden pek çok kültürde hamile kadınların düzenli olarak Ciğer yenilmesine dikkat edilir. Ciğer, yeterince folik asit ve kolay sindirilip özümsenen biyokimyasal formda pek çok başka besin de Sağlar.
K2 Vitamini (menakinon): En zengin kaynakları sakatat, tam yağlı
peynir, iyi kalite tereyağı ve krema (otla beslenen hayvanlardan, sarı
ve turuncu renkte), hayvansal yağlar ve yumurta sarısıdır. K2 vitamini, normal kalsiyum metabolizması için esastır. Bu vitaminin eksikliği,
yumuşak dokularda kalsiyum birikmesine ve iltihaplanma başlangıcına sebep olurken, diş ve kemikler de yeterince kalsiyum almaz. Yüksek
yağ içeren besinler dışında, bu vitaminin zengin kaynaklarından biri kendi bağırsak floramızdır: Bağırsaktaki probiyotik bakteriler K2 vitamini üretirler ve salarlar. Fermantasyon sürecinde bakteriler ürettiği için fermente gıdalar K2 vitamini ile doludur. Natto (fermente soya fasulyesi) adlı gıda, en zengin bitkisel kaynaklarından biridir. Bildiğimiz kadarıyla et ve balıkta bulunmayan iki vitamin, C ve K1 vitamini (filokinon)dir. Bu vitaminlerin sebze ve meyvelerden alınması gerekir.
Avokado hariç meyveler genellikle etin sindirimini olumsuz etkilerler ve öğün aralarında yenmeleri gerekir. Ama sebzeler et ve balıkla çok iyi uyum sağlar, eksik kalan besinleri tamamlar. Et ve balığı sebzeyle birlikte yememizin bir başka önemli sebebi de, besinleri bu şekilde metabolize etmemizdir. Vücudumuz et ve balığı sindirip kullandıkları sonra dokularımıza asit birikir. Vücut, çoğu sebzeyi sindirdikten sonra alkalin hale gelir. Tek bir öğünde et ve sebzeleri birleştirerek vücuttaki asitliliği dengelemiş oluruz. Aşırı asit ve aşırı alkalin sağlıklı olmadığı için bu dengeyi sağlamak önemlidir. Çiğ sebzelerin alkalin özelliği pişmiş hallerinden daha fazladır. Ama Çiğ sebze vermeden önce hastanızın buna hazır olup olmadığından emin olun. GAPS hastalarının Çoğunluğu anemiktir, yani kansızdır. Anemi hastalarının düzenli olarak kırmızı et (özellikle kuzu, dana/sığır, av hayvanı ve sakatat) yemeleri gerekir, çünkü bu gıdalar kansızlığın en iyi ilacıdır.Bu etler, demiri alsı formunda (vücudun en iyi özümseyebildiği form)sağlamakla kalmaz, anemi tedavisi için gerekli B vitaminlerini ve diğer besinleri de içerir. Et aynı zamanda meyve ve sebzelerdeki alsı formunda olmayan demirin daha iyi özümsenmesini sağlarken, sebze ve yeşil yapraklılardaki C vitamini de etteki demirin daha iyi özümsenmesini sağlar. Geniş çaplı epidemiyolojik araştırmalar, dünyanın farklı birçok ülkesinde et tüketiminin demir eksikliği görülme oranının düşüklüğüyle ilişkilendirildiğini gösteriyor. Bir anemi hastasını diriltecek gıda ciğerdir. Ciğer tam bir besin deposudur. Aklınıza gelebilecek her besin, GAPS hastalarının eksikliğini çektikleri de dahil, ciğerde bolca bulunur. GAPS hastanızın düzenli olarak bir miktar ciğer tüketmesini sağlamak, dünyanın en pahalı besin desteklerinden kıyaslanamaz derecede fazla yarar sağlar.Anemisi olanlar haftada en az bir kez ciğer veya diğer sakatatlardan yemelidir. Çocuklar için küçük miktarlar yeterlidir: İki günde bir ya da iki yemek kaşığı pişmiş, püre halinde ciğer; et yemeklerine karıştırılarak da verilebilir; veya haftada bir tam ciğer yemeği. Tarifler bölümünde farklı ciğer tarifleri bulabilirsiniz. Satın aldığınız etlerin taze ya da donmuş olduğundan emin olun, ama konserve halinde değil. Konserve etler; E ile başlayan numaralar,koruyucular, nişasta, şeker, çok fazla tuz, laktoz gibi sindirim sistemini iyileşmesine izin vermeyen pek çok katkı maddesi içerir.Domuz jambonu ve pastırması, şarküteri etleri ve ticari amaçlı sosisler-sucuklar katkılıdır ve uzak durulmalıdır. Sosis özellikle çocuklar arasında popülerdir. Mahalle kasabınızdan sizin için katkısız etten sosis/sucuk yapmasını isteyebilirsiniz. Bunun için sadece tam yağlı kıyma, tuz ve biber kullansın. Kıymaya taze sarımsak, soğan ve taze otlar eklenebilirsiniz. Önemli olan ticari amaçlı üretilmiş hiçbir sosun kullanılmaması. Sosislerde kullanılan en yaygın çeşnilerden MSG (monosodyum glutamat) GAPS hastalarının tüketmemesi gereken bir tat artırıcıdır.Et, balık ve kemik suları son derece besleyici ve sindirim için faydalı besinlerdir. Et, kemik ve balığı suda haşladığınızda besinlerin çoğu suya geçer.
Bu suları çorba ve güveç yapmak için veya yemeklerle ya
da yemek aralarında ısıtıcı ve tedavi edici bir içecek olarak tüketebilirsiniz. Tarifler bölümünde et, kemik ve balık suyu yapımıyla ilgili detayIı açıklamaları bulabilirsiniz. Bütün ticari amaçlı et suyu tabletlerinden ve granüllerinden uzak durmak gerektiğini söylemeye gerek bile yok. Çünkü bunlar; evde yapılmış et-kemik suyunun hiçbir iyileştirici özelliğini taşımazlar ve zararlı içeriklerle doludurlar. Suda pişirilen etler, sindirim sistemi hassas kişiler için daha kolay sindirilir besinlerdir. Yağsız etten uzak durun; vücudumuz et liflerini ancak yağ, kolajen ve bir etin sağlayabileceği diğer maddelerle birlikteyken kullanabilir. GAPS hastaları yeterince hayvansal yağ tüketmelidir, bu yüzden pişireceğiniz etin etrafında yağ da olsun. Kümes hayvanlarının da etiyle birlikte yağını ve derisini de yemeliyiz. Balığın da etiyle birlikte derisini de yemek çok önemlidir; bu sebeple pişirmeden önce pullarının temizlenmiş olması gerekir.

GAPS kitaptan.

 

Reklamlar